ÇANAKKALE MUNICIPALITY LIFE CENTER NATIONAL ARCHITECTURAL PROJECT COMPETITION

Sociocultural, Competition, Urban Design

PROJECT NAME: Çanakkale Municipality Bazaar, Living Center and Car Park with Near Suroundings’ Arrangement National Architectural Project Competition

PROJECT LOCATION: Çanakkale / Turkey

TOTAL SURFACE AREA: 21.280 sqm

PROJECT YEAR: 2018

TEAM LEADER: Doruk SALALI

CONSULTANT: Salih Z. SALALI

SUPPORT TEAM: Murat KARACA, Cansu CANER, Ertuğ Ateş

Bulunduğu coğrafya itibariyle Neolitik çağdan bugüne, aralarında UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan “Troia Antik Kenti”nin de bulunduğu sayısız medeniyete ev sahipliği yapmış, bu medeniyetlerin kültürel ve tarihi değerleriyle katman katman şekillenmiş olan Çanakkale, mimari yapısında bu katmanlılığı ve çeşitliliği net bir biçimde göstermektedir. Tasarım alanı ise tüm bu katmanlı yapının en merkezi noktalarından birinde, Cumhuriyet Meydanı, Halk Bahçesi ve Muammer Aksoy Parkı gibi kentin en değerli kamusal alanlarının arasında yer almaktadır.

Tasarım alanının kent merkezindeki konumu makro ve mikro düzeyde incelendiğinde, kentin “nexus”u, yani bir çok ayrı ögeyi birleştiren bir bağ noktası olarak değerlendirilebilir. Ana ulaşım akslarıyla olan ilişkisi, feribot iskelesi ve kordon boyuna olan yakınlığı ve çevresinde bulunan ancak değerlendirilemeyen kamusal alanlar ile olan etkileşimi göz önünde bulundurulduğunda, tasarım alanının stratejik önemi ortaya çıkmaktadır. Bu konum, tasarlanacak olan yapının misyonunu, Çanakkale Belediyesi’nin mekânsal ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra, güçlü bir çekim merkezi olacak yeni bir kentsel değer yaratarak kentlilerin ve ziyaretçilerin günlük yaşantısını olumlu yönde etkilemek olarak belirlemiştir.

Günümüz kentlerinde yaşamın hızlanması nedeniyle insanların ihtiyaçlarının tümünü aynı anda ve aynı alanda karşılamak istemesi sonucu, “Alışveriş Merkezi” tipolojisi ortaya çıkmıştır. Bu mekanlar yıllar geçtikçe, kentlilerin kamusal alan ihtiyacının göz ardı edilmesi sonucunda dışa kapalı ve çevresinden kopuk bir biçime evrilmektedir. Proje alanında bu yabancılaşma-yalnızlaşma sürecine engel olmak üzere ve alanın konum avantajını da dikkate alan bir yaklaşım benimsenmiş ve önerilen yapı tasarımıyla, günümüzün alışılmış ticari fonksiyonlu binalarının aksine, kamusal alanı azami seviyede değerlendirmek amaçlanmıştır. Parseli çevreleyen yapılar ve çoğunlukla otopark olarak işlev gören dar yollar nedeniyle kent parseline sıkışmış olan mevcut yapının sorunlarını çözmek adına yalnızca kent parselinde yapılacak bir müdahalenin ötesine geçilmiş, Yarışma Şartnamesi’nde belirtilen amaç ve kapsamla da uyumlu olarak, daha geniş bir alanda düzenleme önerilmiştir.

Tasarımın sonucu olarak, bu alanın kentliye yeniden kazandırılmasının yanı sıra, Çanakkale vizyonunu gelecekteki kamusal yapılara taşırken bir yol gösterici olarak kullanılması  için bir manifesto hazırlanmıştır:

  • Kent merkezinde yaya ve bisikletçiler, araçtan üstün olmalıdır.
  • Engelli insan değil engelli mekanlar sorun yaratmaktadır. Kent merkezinde engelliler en az engelsizler kadar rahat yaşamalıdır.
  • Kent merkezindeki yapılar, çevresiyle bir uyum içerisinde, kamuya açık olmalıdır. İçe dönük olmamalıdır.
  • Kentin yapıları doğayla mutualist bir ilişki kurmalı, doğadan aldığını doğaya vermelidir. Kentteki yapılar için sürdürülebilirlik, bir katma değer değil bir zorunluktur.
  • Kent merkezinde araç depolaması, yer altında yapılmalıdır. Sokaklar transit geçişler haricinde mümkün olduğunca yayalar ve bisikletlilere bırakılmalıdır.