DENİZLİ VADİKENT MIXED-USE PROJECT

Mix-Use, Residential, Urban Design

1. AMAÇ
Kentsel dönüşüm ve yenileme tüm kentlerimizde bir ihtiyaç olarak belirmektedir. Kentsel dönüşüm, sosyal boyutu ile kente olan yansımalarının iyi planlanması gereken, tüm tarafların (kullanıcılar, yerel otoriteler, tasarımcılar, uygulayıcılar vs.) birlikte yol alacağı, iyi yönetilmesi gereken bir süreç olarak ortaya çıkmaktadır.
Söz konusu yeni proje alanı kullanıcılarına sürekli olanaklar sunan, kenti ve kentliyi de içine alarak farklı sosyo-kültürel bireyleri bir araya getiren bir “kent parkı” gibi düşünülebilir. Bu anlamdaki bir kent parkı kentliyi ön plana alarak her yaştaki, her karakterdeki ve her erişebilirlik seviyesindeki kullanıcının entegre olabileceği bir örnek iletişim alanı niteliği taşımalıdır.
Kullanıcıların sosyal yaşantılarına yönelik olanaklarının geliştirilmesi, alanın, kentin diğer işlevsel unsurları ile ilişkilendirilerek etki alanının genişletilmesi ve bu kurgunun yaşantıya aktarılması, tasarımın temel düşünceleri olarak öne çıkmaktadır.
Sosyal alanda eşitlik, şeffaflık ve katılımcılık kavramlarının güçlendirilerek vurgulanması tasarımın ana kriterleridir.
2. HEDEFLER
Tasarımın alt hedefleri şu şekilde belirlenmiştir;
İşlevsellik: Ağırlıklı konut ihtiyacı yanısıra kullanıcıların sosyo-kültürel tüm gereksinimlerini karşılayacak dengeli bir karma kullanım sağlanması.
Esneklik: Güncel gereksinimler doğrultusunda planlanmış, ancak gelecekteki gereksinimleri de karşılamak üzere gelişmeye açık esnek bir tasarım altyapısı oluşturulması.
Bütünlük: Kullanıcıların zihinsel haritalarını kolaylıkla oluşturmasına olanak verecek ve yön bulmada kolaylık sağlayan, mekanların uyumlu olarak kurgulanması, referans ve odak noktalarının varlığı, belirli alanlara girişlerin vurgulanması ve yön bulmayı kolaylaştıran bir dolaşım ağı ile birbiriyle görsel ve fiziksel olarak bağlantılı mekanlar sayesinde kurgunun anlaşılabilir kılınması.
Erişilebilirlik : Yaya için tasarlanan tüm ulaşım türleri ile özellikle açık alanlara erişiminin sağlanması.
Ölçek : Yapılaşmış çevre elemanlarının boyut, doku ve düzenleme özelliklerinin, insan boyut ve oranlarıyla ve yaya hareketleriyle uyumlu bir şekilde düzenlenmesi.
Kalite : Mekanlarda form, malzeme vb. unsurlarla yüksek bir konfor ve kalite düzeyinin elde edilmesi,
Güvenlik : Uzun görüş mesafesi ve görsel bağlantı sağlayan akslar, iyi aydınlatılmış mekanlar ve canlı fiziksel çevre ile güvenlik koşullarının sağlanması, yaya-taşıt karşılaşmalarının minimuma indirilmesi.
Prestij ve Sanat : Aktif kullanımı teşvik edecek yaya dostu bir kentsel tasarım, yüksek konfor, kalite ve güvenlik düzeyi ile prestijli bir mekan yaratılması, açık ve kapalı mekanlarda sanat yapıtlarına yoğun olarak yer verilmesi, sanata erişimin kolaylaştırılması.
Peyzaj : Yapısal ve bitkisel peyzaj unsurları ile kapalı ve açık alanlarda bütünselliğin sağlanması ve bununla birlikte öngörülen peyzaj kurgusunun bina içlerine de sızdırılması ile sürekliliğinin sağlanması.

3. KONUM
Konumu itibariyle Denizli merkezine yakın, kentsel gelişme bölgesinde yer alan yerleşkenin, orta ve uzun vadede şehirle bütünleşerek kentin yeni odak noktasını oluşturması ve kentin sosyo-kültürel hayatına olumlu yönde katkıda bulunması hedeflenmektedir. Bu yönüyle projeye kentin yeni odak noktasını tasarlamak üzere yaklaşılmıştır.

4. ANA TASARIM KARARLARI
Proje alanı; Bulunduğu konum itibariyle İmar planı dahilinde şehrin en güzide, yeni yapılaşmanın yer aldığı, gelişimin olduğu bölgededir. 50m.lik 29 Ekim Bulvarına cephelidir. Yükseklik olarak şehir merkezinde rakım 382 iken, parselin olduğu bölgede rakım 625 dir. Bu nedenle şehir insanı genellikle şehir içinde yerleşmeden ziyade bu bölge ve çevresinde konut talebinde bulunmaktadır. Parsele yakın bir alanda bölge hastanesi yapılacaktır. Ayrıca yeni kurulan pek çok ulusal ölçekte olan özel okullara yakın bir konumdadır. Parsel çevresi imar planı ve talep olarak gelişime açıktır.
Arazi, kuzey güney istikametinde ve batıdan doğuya doğru açılan Çay Deresi boyunca devam eden iki ayrı vadi rekreasyon alanı tasarlanması ile, bir “kent parkı” temalı, “peyzaj alanı” olarak ele alınmıştır. Kentsel yenileme süreci ile kentin bu parçasının yeni bir ” kent merkezi” olması yolunda mekansal kalitenin arttırılması hedeflenmektedir.
Yapılaşma aksları hakim rüzgar doğrultusunda oluşturulmuştur. Yapılaşmanın artması ile iç avlularda, hakim rüzgarın kontrollü olarak içeri alınması planlanmıştır. Yapılar içinde oluşacak olan hava akımının pasif havalandırma çözümlerine destek sağlaması öngörülmüştür.
5. PROJE KURGUSU
Talep edilen yoğunluk, (E:1,25) arazinin en yüksek kotunda oluşturulan bir merkez meydan çevresinden başlayarak, doğuya ve kuzeye doğru topoğrafya gereği oluşan iki vadi çevrelerinde oluşturulan adalarda, yüksek alçak konut bloklarının farklı kombinasyonlarla bir araya getirilmesi ile çözümlenmiştir. Zemin katlar tamamen bahçe daireler, site hizmetli birimleri ve bina giriş lobilerine ayrılırken, blok köşelerinde oluşturulan boşluklar ile eski kent dokusunda da rastladığımız geçirgenlik sağlanmıştır.
Vadi Meydan diye oluşturulan dairesel şemalı ada da ise zemin kat fonksiyonları, öneri programın hiyerarşik ilişkiler ile sosyal odaklar etrafında dizilimi ve bu fonksiyonlar arasında kurulan bağların kesişiminde ortaya çıkan mikro odaklar üzerinden kent hayatının kurgulanmasından oluşur. Sosyal odaklar; açık, yarı açık ve kapalı mekanlarla barındırdığı fonksiyonlar ile kulanıcılarına etkin bir hayat vadetmektedir.
Geleneksel mimarinin önemli bir unsuru olan avluların, bahçeler halinde kurgulanması ile yaşam ve mekan kalitesini arttırmak üzere birbirine bağlanan avlular etrafında gelişen bloklar düşünülmüştür.
Tasarım, “kent için iletişim” teması ile bir “sosyo-kültürel odak” ve “kullanıcılarına mutluluk verici bir kent parçası” temasıyla, çevresel ve iklimsel veriler doğrultusunda, gelişime açık, esnek, etaplanabilir, modüler, çevreci, ekonomik, sürdürülebilir örnek bir gelişim projesi olarak kurgulanmıştır.
6. ULAŞIM ve TRAFİK
Kuzey Güney istikameti boyunca oluşturulmuş ana arter ile site yoğun araç trafiği bu cadde ile rahatlatılmıştır. Merkez meydanda ise ticari ve sosyal hayatın zenginleştirilmesi amacıyla tasarım alanı tamamiyle yayalaştırılmış ve kamusal vadi rekreasyon alanlarına araç trafiği ile kesişmeden bağlanması sağlanmıştır. Adalar çevresinde, servis amaçlı kontrollü yollar oluşturulurken acil durum (yangın, sağlık vb.) müdahaleleri için tali araç yollarının kullanımı öngörülmüştür.
İki Vadi boyunca farklı kotlarda, ana yaya omurgası ile birbirine eklemlenen sosyal odaklar ortaya konmuştur. Ana omurganın farklı açık alan kullanımlarına olanak vermesi ile kent hayatına renk katması planlanmıştır.
Oluşan yoğun otopark ihtiyacı, adalar içi, bloklar ve avlular altında oluşturulan kapalı otoparklar ile çözümlenmiştir. Tali yollara yakın bölümlerde ve blok altlarında gerekli giriş-çıkışlar oluşturulmuştur.
Eğimli olan arazi topografyasına rağmen, tali yollarda ayarlanan servis yollarının eğimleri ile bisiklet kullanımının yapılacak olan kentsel yenileme ile yaygınlaşacağı öngörülmektedir.

7. SOSYAL DONATILAR ve ODAK ALANLARI
Sosyal hayatın zenginelştirlmesi ve proje alanına kamusal bir odak noktası kazandırılması amacıyla; sadece yakın çevresine değil, aynı zamanda kente de hitap edecek, sosyo-kültürel bir iletişim odağı olarak arazi içinde vadiyi sonlandıran noktada bir Sosyal İletişim Merkezi kurgulanmıştır. Bu yapı konumu itibariyle farklı yapı adalarının kesişiminde bulunan bir bağlaç, bir merkez görevini de yerine getirmektedir.
Önerilmekte olan bu programın devamı niteliğinde, ana omurga boyunca yayılan, açık, yarı açık ve kapalı sosyo-kültürel mekanların ve odak noktalarının varlığı kentsel gelişmenin sosyal boyutunun zenginleştirilmesi anlamında önemsenmektedir.
8. PEYZAJ KARARLARI
Peyzaj tasarımı, mimari kararların çevresel doğal verilerle, topoğrafya verilerinin, en yüksek düzeyde iç içe geçmesi temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Tasarım alanı, kuzey güney istikametinde ve batıdan doğuya doğru açılan Çay Deresi boyunca devam eden iki ayrı “vadi rekreasyon” alanı tasarlanması ile, “kent parkı” temalı, bir “peyzaj alanı” olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda yapılı ve bitkisel peyzajın sürekliliğinin sağlanması amacıyla bloklar arası geçişler oluşturulmuştur. Yapısal peyzajın bu noktalardan birbirine bağlanması, mekan deneyiminin kalitesini yükseltmek ve toplanma alanı-kişisel deneyim alanı olarak kullanıcılara olanak sunması planlanmıştır.
Bitki seçiminde, genel peyzaj kararları doğrultusunda, işletme giderleri gözetilerek, bölgenin iklimine ve toprak yapısına uygun yöresel bitkiler tercih edilmesi esastır.
9. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK YAKLAŞIMI
Yerleşkenin, aşağıda belirtilen ana ilkeler çerçevesinde, doğal çevreye olan etkisinin en aza indirgenmesi ve sürdürülebilirlik yaklaşımıyla da öne çıkması planlanmıştır:
Yerel malzeme kullanımı,
İklimle dengeli cephe tasarımları,
Etkin güneş kontrolü,
Doğru yönlenme ve yerleşim,
Doğal ışıktan uzun süreli yararlanma imkanlarının sağlanması,
Doğru yönlenme ve uygun cephe katmanları seçimi ile kış ve yaz koşullarına göre en üst düzeyde güneşten faydalanmak,
Doğal havalandırma ile sistem yükünün ve enerji tüketimin azaltılması,
Yağmur ve drenaj suyunun depolanarak çevre sulamasında kullanılması,
Çatı ve pergola sistemi üzerine yerleştirilecek güneş enerjisi panellerinin entegre edilmesi ile enerji üretimi sağlanması,
Etkin sıvı ve katı atık yönetimi

10. MALZEME SEÇİMİ
Tasarımın, mimari dilinin gelişmesi ve kimliğinin algılanabilmesi yönünde malzeme seçimleri önem kazanmaktadır. Bu bağlamda yapılacak olan malzeme seçimlerinde, fiyat/performans kriterleri doğrultusunda ekonomik çözümlere gidilmesi planlanmaktadır. Planlama kurgusuna uygun olarak, doğal, yerel ve geri dönüşüme uygun malzemeler tercih edilecektir.

11. SONUÇ
Tasarımda; arazi ve imar koşulları çerçevesinde, yerin ve zamanın gerekleri ile uyum içinde olan, çağdaş bir mimari ve çevre düzenlemesi, yalın bir mimari dil kullanılarak ortaya konmuştur.
Hedef, mimari tasarımın bütünlüğü dahilinde, ülke kaynaklarının en uygun şekilde kullanımına yönelik alternatiflerle projenin gelişimi aşamasında, tasarım alanının kullanıcılar ve kent ile bütünleşmesini sağlamaktır.

PROJECT NAME: Denizli Vadikent Mixed-use Project

LOCATION: Denizli / Türkiye

SERVICE: Concept Project

EMPLOYER: Denizli Municipality

TOTAL CONSTRUCTION AREA: 980.000 m2

PROJECT DATE: 2015

CONCEPT DESIGN DEVELOPMENT: Salih SALALI & Doruk SALALI